Zadawanie pytań – jak ułatwić sobie życie dzięki tej prostej czynności?

Zadawanie pytań wydaje się łatwą czynnością. Niektórzy widzą to tak: układasz w głowie pytanie. Wypowiadasz je do rozmówcy. Czekasz na reakcję, odpowiedź. W tym momencie zaczynają się dziać najciekawsze sytuacje. Odbiorca może odpowiedzieć, zmienić temat, poczuć się urażonym. Możesz spotkać się z atakiem albo doświadczyć wstępu do naprawdę ciekawej i rozwijającej rozmowy. Nadawca pytania może z zaciekawieniem czekać na odpowiedź, przerywać rozmówcy, urwać w połowie zdania wypowiedź i zacząć opowiadać własną historię. Zadawanie pytań jest zdecydowanie czymś więcej niż wyartykułowaniem jednego zdania zakończonego znakiem zapytania i czekaniem na odpowiedź.

Jaki cel ma zadawanie pytań w codziennym życiu?

Podczas warsztatów i spotkań indywidualnych, dzięki którym moi klienci rozwijają kompetencje komunikacyjne, zadaję pytanie: W jakim celu ludzie zadają pytania? Najczęściej padają odpowiedzi:

Zadawanie pytań

Zadawanie pytań wynika z rozmaitych potrzeb i motywacji nadawcy. Może być to  potrzeba zaspokojenie ciekawości, lepsze poznanie siebie, potrzeba bliskości, zdobycie wiedzy i kompetencji itp. W zależności od treści pytania mogą wywołać w odbiorcy różne emocje. Twój sposób reagowania na pytania jest uzależniony od emocji, które pojawiły się w Tobie po usłyszeniu pytania. Możesz odebrać je jako atak, wyraz zainteresowania, naruszenia Twojej prywatnej przestrzeni, jako pole do dzielenia się posiadaną wiedzą z innymi ludźmi. Niektóre pytania sprawiają wrażenie, jakby były zadane „bez wyczucia”. Inne prowokują, zaskakują, zawstydzają, weryfikują naszą wiedzę w jakiejś dziedzinie. Należy jednak pamiętać, że każda reakcja na usłyszane pytanie, jest pewną formą ujawnienia siebie. Mówi coś o nas. Więcej na temat autentyczności w ujawnianiu siebie przeczytasz tutaj.

Zadawanie pytań - jak ułatwić sobie życie dzięki tej prostej czynności?

 

Zadawanie pytań. Dlaczego warto się tego nauczyć?

Lista korzyści jest spora. Pytania, które są zadawane w jakimś celu, potrafią zdziałać cuda.  Przykładaj dużą wagę do tego, czego naprawdę chcesz się dowiedzieć. Zastanów się jakie  znaczenie będzie mieć dla Ciebie usłyszana informacja. Twój cel i intencja są tutaj kluczowe. Zadawanie pytań pomaga nadać rozmowie cenny i istotny kierunek. Czytając poniższy tekst, dowiesz się, jakie korzyści możesz czerpać z rozmowy, w której świadomie zadajesz pytania innym ludziom. Oto one:

Zadawanie pytań otwiera przed Tobą nowe możliwości.

Zadając pytanie, to Ty decydujesz, o czym będzie myśleć odbiorca Twojego pytania. Pytania kierują umysł rozmówcy na poszukiwanie odpowiedzi. Świadomie zadane pytanie przez Ciebie, może otworzyć przed Tobą nowe możliwości. Zobacz, co dzieje się z Twoją uwagą i myślami, kiedy zadaję Ci pytanie: Jaka była pierwsza rzecz, którą dziś udało Ci się wykonać zaraz po wstaniu z łóżka? Automatycznie zaczynasz szukać odpowiedzi, myśleć o swoim poranku i szukaniu informacji, która uzupełni moją wiedzę o Tobie. A teraz przeczytaj umieszczoną poniżej historię Igora, by lepiej zrozumieć potęgę właściwie zadawanych pytań.

Klientka pojawiła się w moim biurze wraz z synem Igorem. Chciała pomóc mu uwierzyć we własne możliwości w zdobyciu nowej pracy. Igor wysyłał swoje CV do różnych restauracji. Uwielbiał gotować. Chciał pomagać kucharzom i uczyć się od nich fachu kulinarnego. Był zniechęcony, kiedy jego telefon milczał tygodniami. Igor oprócz wysyłania dokumentów aplikacyjnych, również osobiście chodził do wybranych lokali. Kiedy zapytałam go, w jaki sposób rozpoczyna swoją rozmowę, odpowiedział:
Czy zatrudniają Państwo obecnie kucharzy lub pomoc kucharza?
Za każdym razem słyszał:
— Nie!

Wspólnie z Igorem opracowaliśmy listę pytań, które przybliży go do podjęcia zatrudnienia. Pytanie, które zadawał w restauracjach przed naszym spotkaniem, znacznie ograniczały możliwość usłyszenia odpowiedzi pozytywnej. Przyczyna jest prosta. Igor zaczynał zdanie od zwrotu „czy”, co mocno ograniczało szansę poznania obecnej sytuacji firm, do których się zgłaszał.  Zaproponowałam Igorowi, by nauczył się zadawania pytań otwartych, czyli takich, które pomogą mu uzyskać więcej informacji o możliwościach firmy związanych z naborem nowych pracowników. Już po czterech dniach Igor zatelefonował do mnie i poinformował, że wstępnie dostał propozycję współpracy. Gdy go zapytałam, jak poprowadził rozmowę, pochwalił się, że poprosił kierownika restauracji. Następnie zadał mu następujące pytanie:

Kiedy przewidują Państwo rekrutację kucharzy do restauracji? — Tym pytaniem skierował uwagę kierownika na termin rekrutacji, a nie na to, czy jest szansa na jego zatrudnienie. Kierownik powiedział Igorowi, że jeden z pracowników złożył wypowiedzenie i za miesiąc nie będzie go już w firmie. Igor opowiedział o swoich umiejętnościach i pasji do gotowania, zabrał zdjęcia swoich potraw, które były związane z  kuchnią włoską (taki charakter też miała restauracja, do której poszedł). Umówił się wstępnie na okres próbny. Tydzień przed planowanym zatrudnieniem skontaktował się ze mną z pytaniem, czy wypada dzwonić do restauracji, by o sobie przypomnieć. Oboje uznaliśmy, że nic nie stoi na przeszkodzie, by to zrobić. Igor otrzymał tę pracę. Sukcesem okazały się również zdjęcia, które były prezentacją jego umiejętności kulinarnych.

Zadawanie pytań - jak ułatwić sobie życie dzięki tej prostej czynności?

Otwierasz się na usłyszenie odpowiedzi i prawdziwe zrozumienie innych ludzi.

Zadając pytanie, warto być gotowym do usłyszenia odpowiedzi. Do tego potrzebna jest koncentracja na rozmówcy. Jeśli zależy Ci na prawdziwej i uczciwej odpowiedzi, warto, by rozmówca czuł się przy Tobie bezpiecznie i czuł, że może się przed Tobą uzewnętrznić. Jeśli będzie mieć poczucie, że otrzyma negatywny komentarz lub ocenę jego osoby, może uchylać się od udzielenia rzetelnych informacji. Będzie chciał chronić siebie przed ewentualnym atakiem.

Byłam w odwiedzinach u Agnieszki. Opowiedziała mi o swoich trudnościach komunikacyjnych z córką. Podczas ostatniej wywiadówki w szkole, do której uczęszcza Laura, Agnieszka dowiedziała się, że dziewczynka ma trudności z matematyką. Kiedy Laura wróciła ze szkoły, Agnieszka zapytała ją:
— Czy wszystko dobrze w szkole? — Laura odpowiedziała:
— Tak.
Nie wiedziałam, o co tak naprawdę Agnieszka pyta Laurę. Trudno mi było się domyślić, co kryje się za tak ogólnym pytaniem. Laura, mimo braku precyzyjnego pytania, odpowiedziała. Bardzo ogólnie. Nie do końca również było wiadomo, co Laura konkretnie ma na myśli,  mówiąc „tak”. Podjęłam rozmowę z Agnieszką i Laurą. Okazało się, że Laura nie ma chęci rozmawiać o swoich trudnościach z mamą, bo zamiast wsparcia i rozmowy otrzymuje rady oraz osądy moralne. To ją zniechęca do otwartości. Mało precyzyjne pytania sprawiały, że Laura mogła udzielić wymijającej odpowiedzi. Kiedy dziewczyna  powiedziała, że lepiej by jej było, gdyby mama zaakceptowała, że nie zawsze jej wszystko dobrze wychodzi w nauce, byłaby bardziej skora do otwartości. Ustaliłam z Laurą, jakie są jej potrzeby komunikacyjne w relacji z mamą. Agnieszka silnie przeżyła informacje, które uzyskała od córki, ale pomogło jej to w doborze sposobu rozmawiania z dzieckiem. Otworzyła się również na usłyszenie swojego dziecka. Po kilku tygodniach Agnieszka powiedziała mi, że bardzo jej to spotkanie pomogło. Otworzyła się na wrażliwość córki i jej potrzeby. Większą uwagę przykłada do zadawania pytań córce. Są bardziej precyzyjne. Agnieszka zauważyła również, że Laura chętniej dzieli się z nią swoimi sukcesami i trudnościami w nauce.

Usłyszenie odpowiedzi na pytanie może być silnym przeżyciem, nieprzyjemnym. Warto nauczyć się akceptować obecność wszystkich emocji. Tym, co możesz dla siebie zrobić, to zwracanie uwagi na to, w jaki sposób reagujesz na pytania usłyszane od innych ludzi.

Zadawanie pytań - jak ułatwić sobie życie dzięki tej prostej czynności?

Zadawanie pytań zwiększa Twoje szanse na rozwój wiedzy, kompetencji i umiejętności.

Zadając rzeczowe, konkretne i precyzyjne pytania masz szansę na rozwój. Zapytaj  przełożonego, kolegę, koleżankę, specjalistę w danej branży o to, czego potrzebujesz, aby móc wykorzystać zdobytą wiedzę w praktyce. Możesz posłużyć się pytaniami zaczynającymi się od:

  • Jak lepiej zrobić…?
  • Jak mogę rozwiązać…?
  • W jaki sposób poprawić…?
  • W jaki sposób zwiększyć…?
  • Jakie błędy najczęściej…?
  • Czym kierować się przy…?
  • Co mogę zrobić, by nauczyć się…?

Kiedy byłam menedżerem w jednej z firm handlowych, zgłosiła się do mnie Renata. Kobieta była członkiem mojego zespołu. Powiedziała otwarcie, że nie wie, w jaki sposób reagować na niemiłych klientów, ponieważ bierze ich słowa zbyt „do siebie”. To powoduje, że trudno jej podjąć racjonalne kroki. Traci natychmiast dobry nastrój. Czuje się przygnębiona i dotknięta. Kiedy zapytałam Renatę, jaka umiejętność ułatwiłaby jej pracę, oznajmiła, że czułaby się pewniej, gdyby potrafiła konstruktywnie reagować w sytuacji, kiedy klient wobec niej zaczyna być agresywny. Kobieta sama znalazła odpowiedź na pytanie związane z rozwojem własnych kompetencji komunikacyjnych. Zrobiłam rozeznanie wśród członków zespołu, którzy doświadczają podobnej trudności. Następnie zaprojektowałam dla zespołu tematyczne karty, które wykorzystałam podczas warsztatu „Sztuka rozmawiania z  klientami”. Jestem przekonana, że gdyby nie odpowiedź Renaty na zadane pytanie o potrzeby rozwojowe, nie domyśliłabym się, co przeżywa mój zespół, kiedy spotyka się z agresją klientów. Warto zadbać o to, by zespół mógł swobodnie wyrażać własne potrzeby rozwojowe. Dzięki temu pojawia się nie tylko szansa na rozwój kompetencji zespołu, ale przede wszystkim budowanie poczucia bezpieczeństwa emocjonalnego w miejscu pracy.

Zadawanie pytań - jak ułatwić sobie życie dzięki tej prostej czynności?

By mieć poczucie wpływu na własne życie

Pytania otrzymujemy zazwyczaj od innych ludzi. Masz też możliwość zadawania pytań sobie, by zwiększyć poziom samoświadomości. Pytając, masz szansę ustalić jakim momencie życia jesteś, własne potrzeby, obecne emocje. Masz możliwość dotarcia do własnych pragnień, motywacji, przyczyn lęku i obaw, efektów swoich działań i podjętych decyzji. Nie potrzebujesz do tego towarzystwa. Możesz stworzyć listę pytań samodzielnie lub pobrać pytania umieszczone w naszym e-booku 69 pytań, dzięki którym poznasz całą prawdę o sobie.  

 

Pod formularzem znajduje się dalsza część artykułu.

darmowy e-book 69 pytań

Wpisz e-mail poniżej.

Po wciśnięciu „Zapisz się!” sprawdź swoją skrzynkę odbiorczą lub katalog spamu, aby potwierdzić subskrypcję. Otwórz link, który został wysłany na wpisany przez Ciebie adres e-mail.

 

Kiedy projektowałam treść pytań umieszczonych w e-booku, zależało mi na tym, by pogłębić swoją więź ze sobą. Gdy wracam do tych pytań w różnych odstępach czasowych, dostrzegam, że odpowiedzi na te pytania są różne. Są zależne od etapu życia, w którym obecnie się znajduję. Zapisywanie swoich odpowiedzi sprawia, że mogę się przyjrzeć, jak zmieniają się moje myśli i przekonania. Dzięki temu odkrywam na nowo swoje możliwości i potrzeby. Mogę zaobserwować, jak zmienia się moje życie z perspektywy czasu. Udzielanie odpowiedzi na samodzielnie zadane pytania nierzadko jest dla mnie wartościowym przeżyciem. Postanowiłam podzielić się tym narzędziem z innymi ludźmi, aby również poprzez pytania mogli doświadczać siebie.

O co można pytać?

Po wielu latach doświadczeń i obserwacji, związanych ze zjawiskiem zadawania pytań,  pokusiłam się o stworzenie klasyfikacji tematyki pytań. Dowiesz się, w jakich obszarach życia  możesz skorzystać z poszczególnych kategorii.

Zadawanie pytań może odbywać się w oparciu o:

Zadawanie pytań - jak ułatwić sobie życie dzięki tej prostej czynności?

Pytania o emocje są wartościowe, w sytuacjach, kiedy Twój rozmówca doświadcza silnych emocji (lub Ty, kiedy  zadajesz pytanie sobie). Warto w pierwszej kolejności zająć się sferą emocji, zanim przejdziecie do rzeczowej rozmowy. To pomoże Twojemu rozmówcy (lub Tobie) zmniejszyć siłę oddziaływania silnych emocji i pozwoli odzyskać równowagę.

Zadawanie pytań - jak ułatwić sobie życie dzięki tej prostej czynności?

 

 

Zadawanie pytań - jak ułatwić sobie życie dzięki tej prostej czynności?

Zadawanie pytań o motywację pozwoli Twojemu rozmówcy ustalić, co skłoniło go do podjęcia jakiegoś działania (np. zdobycia awansu zawodowego, napisania książki, stworzenia bloga, uszycia bluzki, regularnego uprawiania sportu, oszczędzania pieniędzy, zakończenia związku, kupna samochodu, kłamstwa itp.). Należy pamiętać, że motywacja to wewnętrzne poczucie, które silnie składnia do działania. To za sprawą działania motywacji można osiągnąć jakiś efekt (zdobycie awansu zawodowego) bądź go uniknąć (np. podejmowanie działań, które pomogą komuś uniknąć zwolnienia z pracy).

Zadawanie pytań - jak ułatwić sobie życie dzięki tej prostej czynności?

 

 

Zadawanie pytań - jak ułatwić sobie życie dzięki tej prostej czynności?

Zadawanie pytań o obawy przyda Ci się wtedy, kiedy dostrzegasz, że Twój rozmówca (lub Ty) doświadcza strachu, lęku lub obaw (np. przed utratą pracy, wyjazdem za granicę, zakończeniem związku, zmianą pracy, podjęciem ważnej rozmowy itp.). Dzięki temu Twój rozmówca będzie mógł ustalić, co kryje się za jego obawą, znaleźć źródło lęku. Na podstawie informacji, będzie mu łatwiej ocenić czy jego obawy mają realne podstawy. Możesz pomóc mu zmniejszyć poziom tych uczuć i emocji oraz pomóc w podjęciu ważnych decyzji.

Zadawanie pytań - jak ułatwić sobie życie dzięki tej prostej czynności?

 

 

Zadawanie pytań - jak ułatwić sobie życie dzięki tej prostej czynności?

Pytając o przekonania, dajesz rozmówcy przestrzeń do wyrażania własnych wartości, zasad, myśli. Dzięki tym pytaniom Twój rozmówca ma przestrzeń do wyrażania własnych ideologii, na podstawie których, buduje własne życie. Przekonania jednak są pewnymi przesłankami, w które silnie wierzymy. Poznając przekonania innych ludzi, masz szansę przyjrzeć się jaki wpływ mają one na życie Twojego rozmówcy (np. kobieta, która uważa, że to mężczyzna powinien zarabiać na rodzinę, pozbawia się szansy na niezależność finansową i poczucie odpowiedzialność za własne finanse. Może to potęgować lęk zwłaszcza wtedy, kiedy kobieta tkwi w toksycznej relacji, ale obawia się odejścia z powodu braku bezpieczeństwa finansowego). Pytania o przekonania pomogą dotrzeć Twojemu rozmówcy do przekonań, które utrudniają mu możliwość swobodnego stanowienia o sobie i własnym życiu. Weryfikacja ograniczających bądź destrukcyjnych przekonań jest początkiem do dokonania korzystnych zmian w obszarze zmiany podejścia do życia.

Zadawanie pytań - jak ułatwić sobie życie dzięki tej prostej czynności?

 

 

Zadawanie pytań - jak ułatwić sobie życie dzięki tej prostej czynności?

Znasz zapewne powiedzenie „kto pyta, nie błądzi”. Ja powiem więcej- kto ma odwagę pytać, ryzykuje poznanie odpowiedzi. Zadawanie pytań o wiedzę, stwarza innym przestrzeń do dzielenia się wiedzą i doświadczeniem. Ty z kolei zyskujesz wiedzę, którą możesz wykorzystać do budowania własnego życia prywatnego lub zawodowego. Masz możliwość zweryfikowania własnej wiedzy, uzupełnienia jej. Decydujesz, kto będzie Twoim mentorem, źródłem informacji, autorytetem w wybranej dziedzinie.

Zadawanie pytań - jak ułatwić sobie życie dzięki tej prostej czynności?

 

 

Zadawanie pytań - jak ułatwić sobie życie dzięki tej prostej czynności?

Spotykasz osoby, które mają jakieś plany, pomysły na ulepszenie własnego życia, ale nie zastanawiały się nad tym, jak mogą go wdrożyć w życie? Pytania o sposoby, mogą pomóc Twojemu rozmówcy (lub Tobie) w poszukiwaniu możliwych rozwiązań. Ustalając kolejne kroki działania, masz szanse pomóc innym podjąć aktywność potrzebną do realizacji planów.

Zadawanie pytań - jak ułatwić sobie życie dzięki tej prostej czynności?

 

 

Zadawanie pytań - jak ułatwić sobie życie dzięki tej prostej czynności?

Pytania o intencje, pomogą Twojemu rozmówcy przedstawić motywy własnego działania. Masz szansę dowiedzieć się, jakie ma intencje względem i jakie zachowanie kryje się za jego intencjami.

Szef zwrócił uwagę Karolowi, że popełnił błąd. Karol w pierwszej chwili odruchowo uznał, że szef nie ma nic ważnego do zrobienia i czepia się „dla zasady”. Kiedy rozmawiałam z chłopakiem, powiedział, że nie rozumie podejścia szefa do jego osoby. Odnosi również wrażenie, że uwziął się na niego. Podczas naszej współpracy, ogromnym wyzwaniem dla Karola, było podjęcie szczerej rozmowy z przełożonym o tym, jak się ostatnio czuje w pracy. Odnalazł w sobie siłę do rozmowy. Przygotował się do niej. Wspólnie ustaliliśmy, czego tak naprawdę chciałby się dowiedzieć od swojego przełożonego. Okazało się, że szef Karola mocno zwraca uwagę na błędy, sygnalizuje swoje uwagi częściej niż dotychczas, ponieważ zostały podniesione normy w jego dziale. Od uzyskanych wyników pracy zespołu zależy wysokość premii wszystkich pracowników. Szef czuł się zobligowany do utrzymania wysokiej jakości pracy. Karol podjął tę rozmowę, by zrozumieć intencje przełożonego.

Zadawanie pytań - jak ułatwić sobie życie dzięki tej prostej czynności?

 

 

Zadawanie pytań - jak ułatwić sobie życie dzięki tej prostej czynności?

Zadawanie pytań o efekty pomoże ustalić Twojemu rozmówcy, jakie konsekwencje wynikają z jego dotychczasowych działań i podjetych decyzji. Jeśli okażą się one niesatysfakcjonujące, stworzysz mu  przestrzeń do rozmowy o tym, co ewentualnie potrzebuje zmienić w obecnej sytuacji.

Zadawanie pytań - jak ułatwić sobie życie dzięki tej prostej czynności?

 

 

Zadawanie pytań - jak ułatwić sobie życie dzięki tej prostej czynności?

Trudnych emocji doświadczamy, kiedy tracimy coś cennego: przyjaźń, partnera, pracę. Również wtedy, gdy ktoś nam bliski umiera. Nie każda strata niesie za sobą ból emocjonalny. Pytając o stratę, masz szansę pomóc swojemu rozmówcy wyrazić własne uczucia z tym związane, odkryć jego potrzeby.

Zadawanie pytań - jak ułatwić sobie życie dzięki tej prostej czynności?

 

 

Zadawanie pytań - jak ułatwić sobie życie dzięki tej prostej czynności?

Realizując plany, pojawiają się na naszej drodze rozmaite przeszkody. Pytając o nie, twój rozmówca nie tylko może uświadomić sobie ich obecność i stawić im czoła. Bez ucieczki. Będzie mieć szansę zmierzyć się z nimi.

Zadawanie pytań - jak ułatwić sobie życie dzięki tej prostej czynności?

 

Jakie pytania zadawać, aby Twój rozmówca mógł swobodnie wyrażać własne zdanie?

Pytanie zamknięte poznasz po tym, że zaczyna się najczęściej od zwrotu “CZY”. Odpowiedź na pytanie zamknięte jest zazwyczaj bardzo krótka, zwięzła. Często nawet jednowyrazowa. Oto przykład pytania zamkniętego:

Czy idziesz ze mną na spacer o godzinie 18?
Propozycje możliwych odpowiedzi:

  • Tak.
  • Nie, nie idę.
  • Może.
  • Nie chce mi się.

Pytania o charakterze zamkniętym warto zadawać wtedy, gdy zależy nam na szybkim potwierdzeniu lub zaprzeczeniu czegoś. Przydaje się ono również wtedy, gdy komuś zależy na poznaniu szybkiej i zdecydowanej odpowiedzi w formie TAK lub NIE. Inaczej wygląda sytuacja w przypadku pytań otwartych. One dają przestrzeń do udzielenia swobodnej i szerszej wypowiedzi.

Zadawanie pytań - jak ułatwić sobie życie dzięki tej prostej czynności?

Zadawanie pytań — krótki trening umiejętności formułowania pytań otwartych.

Poniżej przygotowałam dla Ciebie kilka pytań zamkniętych. Twoim zadaniem jest przeredagowanie tych pytań na otwarte. Wciel się również w rolę osoby udzielającej odpowiedzi na te pytania. Ustal, na czym polega różnica w odpowiedzi na pytanie otwarte i zamknięte. Podziel się swoimi odpowiedziami w komentarzu.

Pytania zamknięte Twoje pytania otwarte
Idziesz ze mną jutro o 19 na basen?
Nie spodobał Ci się film, który obejrzeliśmy?
Czy obiad Ci smakował?
Też nie przepadasz za sąsiadką, która mieszka pod 35?
Wykonałeś/wykonałaś to zadanie poprawnie?

Podziel się swoimi odpowiedziami w komentarzu, a my damy Ci informację, czy zadanie zostało wykonane właściwie. Podzielę się z Tobą wskazówkami, jeśli okaże się, że to zadanie będzie wymagać poprawy. Mam nadzieję, że zadawanie pytań adekwatnych do okoliczności znacznie ułatwi Ci kontakt z rozmówcą. Baw się pytaniami. Trenuj swoją inwencję twórczą. Zdobywaj doświadczenie w prawdziwym słuchaniu odpowiedzi.

Zadawanie pytań - jak ułatwić sobie życie dzięki tej prostej czynności?

 

Podobne artykuły:

Submit a Comment

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

*